Wojowniczki. Japońskie herstorie

Kobiety obdarzone siłą, odwagą i zdolnościami strategicznymi wracają w japońskiej tradycji literackiej, historycznej i wizualnej jako osobny, rozpoznawalny temat. Wystawa w Muzeum Manggha pokazuje je przez pryzmat drzeworytu ukiyo-e, gdzie pojęcie onna bugeisha - kobiety wyszkolonej w sztukach walki - łączy historię, legendę i popularną wyobraźnię okresu Edo.

Muzeum Manggha o wystawie:

W japońskiej tradycji literackiej, historycznej i wizualnej pojawiają się postacie kobiet obdarzonych niezwykłą siłą, odwagą i zdolnościami strategicznymi. Ich wizerunki funkcjonowały na styku historii, legendy i popularnej wyobraźni, tworząc jeden z ważnych tematów kultury okresu Edo. Bohaterki te przedstawiano jako uczestniczki wydarzeń militarnych, często obdarzone wyjątkową inteligencją, determinacją oraz niezłomną postawą moralną. W określaniu ich szczególnego statusu istotne miejsce zajmuje pojęcie onna bugeisha, odnoszące się do kobiet wyszkolonych w sztukach walki.

Wizerunek wojowniczki nie ograniczał się wyłącznie do ukazania sprawności fizycznej. Równie ważne były cechy takie jak opanowanie, lojalność, mądrość, zdolność dowodzenia i gotowość do działania w sytuacjach granicznych. Bohaterki te często wywodziły się z rodów arystokratycznych lub samurajskich, a ich przedstawienia łączyły motyw heroizmu z ideałem kobiecego piękna. W literaturze i sztuce opisywano je jako postacie silne, a zarazem pełne wdzięku, o subtelnych rysach, długich włosach i jasnej cerze. To napięcie między delikatnością formy a siłą czynu stało się jednym z najbardziej charakterystycznych elementów ich ikonografii.

Obrazy onna bugeisha pozwalają także dostrzec specyfikę drzeworytu ukiyo-e jako medium łączącego obraz, literaturę i teatr popularny. Wiele grafik odwołuje się do znanych epizodów historycznych, powieści wojennych, dramatów kabuki oraz przekazów ustnych. Obraz nie funkcjonuje zatem jako autonomiczna ilustracja wydarzenia, lecz jako element szerszej kultury narracyjnej.

Czego się spodziewać

Ekspozycja pokazuje złożony sposób przedstawiania kobiecej siły: nie jako samej sprawności fizycznej ani prostego odwrócenia męskiego wzorca heroizmu, lecz jako splotu inteligencji, strategii, lojalności i pamięci historycznej. Bohaterki drzeworytów funkcjonują jako postacie graniczne - między historią a legendą, między pięknem a przemocą, między dekoracyjnością obrazu a opowieścią o realnej sprawczości. Wystawie towarzyszą instalacja malarska Kai Muchy, udźwiękowienie Michała Kuźniaka (Nihil) i animacja Marcina Stypki.

Bilety, godziny otwarcia i aktualne informacje znajdziesz na stronie Muzeum Manggha.

Profil muzeum: Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha.